Hamid Olimjon
Boshqa nomlari: Hamid Olimjonov, Khamid Olimjan, Хамид Олимджан
«Zaynab va Omon» dostoni va «Muqanna» tragediyasi muallifi, «Alpomish» dostonini nashrga tayyorlagan folklorshunos, Zulfiyaning turmush oʻrtogʻi. 1944-yilda avtohalokatda vafot etgan.
Hamid Olimjon 1909-yil 12-dekabrda Jizzaxda tugʻilgan. U shoir, dramaturg va folklorshunos: «Zaynab va Omon» dostoni, «Muqanna» tragediyasi muallifi, «Alpomish» dostonini nashrga tayyorlagan olim. 1944-yil 3-iyulda Toshkentda avtohalokatda vafot etgan.
Bolalik yillari va taʼlimi
Hamidning bobosi mulla Azim va onasi Komila aya ertak, doston va qoʻshiqlarni yaxshi bilgan; ularning hikoyalari yosh shoirga taʼsir qilgan. U 1923–1928-yillarda Samarqanddagi bilim yurtida oʻqidi, 1928–1931-yillarda Oʻzbekiston Pedakademiyasida tahsil oldi.
Sheʼriyati va dostonlari
Hamid Olimjonning birinchi sheʼriy toʻplami «Koʻklam» 1929-yilda chiqdi. Keyin «Olov sochlar» (1931), «Oʻlim yovga» (1932), «Poyga» (1932), «Daryo kechasi» (1936) kitoblari nashr etildi.
1937-yilda «Zaynab va Omon» dostoni eʼlon qilindi (ayrim manbalarda 1938). Unda qishloq yoshlarining sevgisi va yangi turmush tasvirlangan. Shuningdek xalq ertaklari asosida «Oygul bilan Baxtiyor» va «Semurgʻ yoki Parizod va Bunyod» (1939) manzum ertak-dostonlarini yozdi.
«Muqanna» tragediyasi
Ikkinchi jahon urushi yillarida Hamid Olimjon vatan va jang mavzusida sheʼrlar yozdi. 1942–1943-yillarda yozgan «Muqanna» tragediyasida VIII asrda Movarounnahrda arab xalifaligi hukmronligiga qarshi koʻtarilgan qoʻzgʻolon va uning rahbari Hoshim ibn Hakim (Muqanna) obrazi berilgan. 1944-yilda zamonaviy mavzudagi «Jinoyat» dramasi paydo boʻldi.
Folklorshunosligi va jamoat ishlari
Hamid Olimjon xalq baxshilari repertuarini yozib olish va nashr etish ishlarida qatnashdi. Fozil Yoʻldosh oʻgʻlidan yozib olingan «Alpomish» dostonini nashrga tayyorlab, unga soʻzboshi yozdi. Alisher Navoiy ijodini oʻrganishga oid maqolalari ham bor.
1939-yildan umrining oxirigacha Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi masʼul kotibi boʻlib ishladi; 1943-yilda Oʻzbekiston Fanlar akademiyasining muxbir aʼzosi etib saylandi.
Vafoti va xotirasi
Hamid Olimjon 1944-yil 3-iyulda Toshkentda avtohalokat natijasida 34 yoshida vafot etdi. Turmush oʻrtogʻi shoira Zulfiya uning adabiy merosini nashrga tayyorlash bilan shugʻullandi.
Uning nomi Toshkent metro bekatiga, Toshkentdagi xiyobonga, Samarqand viloyat teatriga berilgan.
Asosiy yutuqlari
- 01 «Zaynab va Omon» (1937) va «Semurgʻ» (1939) kabi lirik-epik dostonlar yozdi.
- 02 VIII asrdagi Muqanna qoʻzgʻolonini tasvirlovchi «Muqanna» tragediyasini yaratdi.
- 03 Fozil Yoʻldosh oʻgʻlidan yozib olingan «Alpomish» dostonini nashrga tayyorladi.
- 04 1939-yildan umrining oxirigacha Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi masʼul kotibi boʻldi.
Xronologiya
-
1909
Jizzaxda tugʻildi.
-
1923
Samarqanddagi bilim yurtiga oʻqishga kirdi.
-
1928
Samarqanddagi Oʻzbekiston Pedakademiyasiga oʻqishga kirdi.
-
1929
Birinchi sheʼriy toʻplami «Koʻklam» bosildi.
-
1937
«Zaynab va Omon» dostonini eʼlon qildi.
-
1939
Yozuvchilar uyushmasi masʼul kotibi boʻldi.
-
1943
Oʻzbekiston Fanlar akademiyasining muxbir aʼzosi etib saylandi.
-
1944
Toshkentda avtohalokatda vafot etdi.
Asarlari
Koʻp beriladigan savollar
Hamid Olimjon kim?
Hamid Olimjon (1909–1944) — Oʻzbek shoiri, dramaturg, folklorshunos va jamoat arbobi.
Hamid Olimjon qachon va qayerda tugʻilgan?
Tugʻilgan sanasi: 1909-yil 12-dekabr. Tugʻilgan joyi: Jizzax.
Hamid Olimjon qachon vafot etgan?
Vafot sanasi: 1944-yil 3-iyul. Vafot etgan joyi: Toshkent. 35 yil umr koʻrgan.
Hamid Olimjon qaysi davrda yashagan?
Hayot yillari: 1909–1944. Tarixiy davr: XX asr va zamonaviy davr (XX asr — hozir). Faoliyat sohasi: Shoirlar va adiblar.
Hamid Olimjon nima bilan mashhur?
«Zaynab va Omon» (1937) va «Semurgʻ» (1939) kabi lirik-epik dostonlar yozdi. VIII asrdagi Muqanna qoʻzgʻolonini tasvirlovchi «Muqanna» tragediyasini yaratdi. Fozil Yoʻldosh oʻgʻlidan yozib olingan «Alpomish» dostonini nashrga tayyorladi.
Hamid Olimjonning asosiy asarlari qaysilar?
«Koʻklam» (1929); «Olov sochlar» (1931); «Poyga» (1932); «Daryo kechasi» (1936); «Zaynab va Omon» (1937); «Semurgʻ» (1939); «Muqanna» (1942–1943); «Jinoyat» (1944).
Manbalar
- Oʻzbekiston Milliy Ensiklopediyasi: «Hamid Olimjon» maqolasi
- Hamid Olimjon. Vikipediya
- Sarvar Azimov. Hamid Olimjon: Hayoti va ijodi
- Zulfiya. Hamid Olimjon haqida xotiralar
Qoʻshilgan: